*1. ఉగ్రవాదుల ప్రవేశం మరియు దాడి ప్రారంభం:*
పది మంది ఉగ్రవాదులు 'అల్ హుస్సేనీ' అనే నౌక నుండి, 'కుబేర్' అనే భారతీయ పడవను హైజాక్ చేసి ముంబై తీరానికి చేరుకున్నారు. వారు ముంబైలోని బధ్వార్ పార్క్ వద్ద స్పీడ్ బోట్ ద్వారా దిగారు. వారి ప్రవర్తన చూసి స్థానిక మత్స్యకారుడు భరత్ తమోరేకు అనుమానం వచ్చినప్పటికీ, అది పట్టించుకోబడలేదు. అక్కడ నుండి వారు రెండు రెండు బృందాలుగా విడిపోయి తమ లక్ష్యాలైన CST రైల్వే స్టేషన్, తాజ్ హోటల్, లియోపోల్డ్ కేఫ్, నారిమన్ హౌస్ మరియు ఒబెరాయ్ ట్రైడెంట్ వైపు వెళ్లారు.
*2. దాడుల పరంపర:*
- *ఛత్రపతి శివాజీ టెర్మినస్ (CST):* అజ్మల్ కసబ్ మరియు ఇస్మాయిల్ ఖాన్ అనే ఇద్దరు ఉగ్రవాదులు స్టేషన్‌లో ప్రవేశించి AK-47లతో విచక్షణారహితంగా కాల్పులు జరిపారు మరియు గ్రెనేడ్లు విసిరారు. రైల్వే అనౌన్సర్ విష్ణు దత్తారాం తన ప్రాణాలకు తెగించి ప్రయాణికులను అప్రమత్తం చేయడంతో చాలా మంది ప్రాణాలు దక్కాయి. అయినప్పటికీ, కేవలం గంట వ్యవధిలో ఇక్కడ 58 మంది మరణించారు.
- *లియోపోల్డ్ కేఫ్:* షోయబ్ మరియు నాజిర్ అనే ఉగ్రవాదులు విదేశీయులు ఎక్కువగా ఉండే ఈ కేఫ్‌పై దాడి చేశారు. పార్టీలో మునిగి ఉన్న జనంపై కాల్పులు జరిపి రక్తపాతం సృష్టించారు.
- *తాజ్ మరియు ఒబెరాయ్ హోటల్స్:* తాజ్ హోటల్‌లో హాఫిజ్, జావేద్, షోయబ్ మరియు నాజిర్ ప్రవేశించి విదేశీ ప్రతినిధులను, సంపన్నులను బందీలుగా పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించారు. రూమ్ నంబర్ 520లో కార్పొరేషన్ బ్యాంక్ మాజీ ఛైర్మన్‌ను బందీగా చేసుకున్నారు. హోటల్ గదులకు నిప్పు పెట్టారు. అదే సమయంలో అబ్దుల్ రెహ్మాన్ మరియు ఫహదుల్లా ఒబెరాయ్ హోటల్‌లో బీభత్సం సృష్టించారు.
- *నారిమన్ హౌస్:* ఇది ఒక యూదుల కేంద్రం. ఇజ్రాయెల్ మరియు భారత్ సంబంధాలను దెబ్బతీయాలనే లక్ష్యంతో, ఇక్కడ ఉన్న రాబి గాబ్రియేల్ మరియు అతని భార్య రివ్కాతో సహా ఇతరులను బందీలుగా పట్టుకున్నారు.
*3. పోలీసుల వీరోచిత పోరాటం మరియు ప్రాణత్యాగం:* ముంబై పోలీసులు తమ పరిమిత వనరులతోనే ఉగ్రవాదులను ఎదుర్కొన్నారు.
- *హేమంత్ కర్కరే బృందం:* ఏటీఎస్ చీఫ్ హేమంత్ కర్కరే, ఏసీపీ అశోక్ కామ్టే, ఎన్‌కౌంటర్ స్పెషలిస్ట్ విజయ్ సాలస్కర్లు కామా హాస్పిటల్ సమీపంలో కసబ్ మరియు ఇస్మాయిల్ జరిపిన మెరుపు దాడిలో అమరులయ్యారు.
- *తుకారాం ఓంబ్లే త్యాగం:* పోలీసుల వాహనాన్ని హైజాక్ చేసి పారిపోతున్న కసబ్ మరియు ఇస్మాయిల్‌లను పోలీసులు అడ్డగించారు. ఇస్మాయిల్ మరణించగా, కసబ్ తుపాకీతో కాల్పులు జరుపుతున్నా, ఏఎస్ఐ తుకారాం ఓంబ్లే తన శరీరాన్ని అడ్డుపెట్టి అతన్ని పట్టుకున్నారు. ఆయన త్యాగం వల్లే కసబ్ సజీవంగా పట్టుబడ్డాడు.
*4. ఆపరేషన్ బ్లాక్ టోర్నడో (NSG కమాండోలు):* పోలీసుల తర్వాత మార్కోస్ (మరైన్ కమాండోలు) మరియు ఎన్‌ఎస్‌జి (NSG) కమాండోలు రంగంలోకి దిగారు.
- *మేజర్ సందీప్ ఉన్నికృష్ణన్:* తాజ్ హోటల్‌లో తన సహచరుడు సునీల్ కుమార్‌ను కాపాడి, ఉగ్రవాదులతో ఒంటరిగా పోరాడి సందీప్ ఉన్నికృష్ణన్ వీరమరణం పొందారు. "నన్ను దాటి రావొద్దు, నేను చూసుకుంటాను" అని ఆయన చెప్పిన చివరి మాటలు చరిత్రలో నిలిచిపోయాయి.
- *నారిమన్ హౌస్:* ఇక్కడ కమాండో గజేంద్ర సింగ్ బిష్త్ కూడా పోరాటంలో అమరులయ్యారు. హెలికాప్టర్ల ద్వారా కమాండోలను నారిమన్ హౌస్ పైకి దించి ఉగ్రవాదులను మట్టుబెట్టారు.
*5. కుట్ర వెనుక ఉన్న కథ (The Master Plan):* ఈ దాడి వెనుక పాకిస్తాన్‌కు చెందిన 'లష్కరే తోయిబా' హస్తం ఉంది. దీని మాస్టర్ మైండ్ హాఫిజ్ సయీద్.
- *డేవిడ్ హెడ్లీ (దావూద్ గిలానీ)* : అమెరికన్ పౌరసత్వం ఉన్న ఇతను, ముంబైలో వీసా ఆఫీస్ పేరుతో వచ్చి రెక్కీ నిర్వహించాడు. తాజ్ హోటల్, నారిమన్ హౌస్ వంటి ప్రదేశాల వీడియోలు తీసి పాకిస్తాన్‌కు పంపాడు.
- శిక్షణ: ఉగ్రవాదులకు పాకిస్తాన్ ఆర్మీ మరియు ISI సహకారంతో కఠినమైన శిక్షణ (దౌరా-ఎ-ఆమ్, దౌరా-ఎ-ఖాస్) ఇచ్చారు. మతం పేరుతో వారిని బ్రెయిన్ వాష్ చేశారు.
*6. ముగింపు మరియు పర్యవసానాలు:* నవంబర్ 29 ఉదయం నాటికి భద్రతా దళాలు 9 మంది ఉగ్రవాదులను హతమార్చాయి. అజ్మల్ కసబ్ ఒక్కడే బతికి పట్టుబడ్డాడు.
- ఈ ఘటన భారత ఇంటెలిజెన్స్ వైఫల్యాన్ని ఎత్తిచూపింది. దీని ఫలితంగా అప్పటి మహారాష్ట్ర సీఎం, హోంమంత్రులు రాజీనామా చేశారు.
- ఉగ్రవాదాన్ని ఎదుర్కోవడానికి 'నేషనల్ ఇన్వెస్టిగేషన్ ఏజెన్సీ' (NIA) ని స్థాపించారు.
- 2012, నవంబర్ 21న పూణేలోని ఎరవాడ జైలులో అజ్మల్ కసబ్‌కు ఉరిశిక్ష అమలు చేశారు.
ఈ దాడి ముంబై నగరానికి ఎప్పటికీ మానిపోని గాయం. కానీ భారతీయ భద్రతా దళాల తెగువ, ప్రజల ఐక్యత ఉగ్రవాదాన్ని ఓడించాయి.
హుతాత్మ తుకారాం ఓంబలే గారు ఆ రోజు తన ప్రాణాలని లెక్క చేయకుండా ఉగ్రవాది కసబ్ను ప్రాణాలతో పట్టుకుని ఉండకపోతే కాంగ్రెస్ హిందూవులు తీవ్రవాదులు అని చరిత్రలో ఒక కొత్త అధ్యాయం రచించి, పాకిస్థాన్ని మరియు ఇస్లామిక్ ఉగ్రవాదంలో ఈ కుట్ర నుండి తప్పించేది.
ఎప్పుడు మర్చిపోకండి, ఎప్పుడు క్షమించకండి.
సనాతన భారత్🚩
सनातन भारत🇮🇳